جامعه آتشنشان

ارزيابي ريسك همان بررسي دقيق عامل آسيب رساندن به افراد در محيط كار مي باشد، بطوريكه شما قادر خواهيد بود ارزيابي كنيد كه آيا اقدامات پيشگيرانه شما كافي بوده يا بايد كارهاي بيشتري را براي جلوگيري از آسيب به افراد انجام دهيد. هدف، حصول اطمينان از اين مسأله است كه هيچ شخصي مجروح يا بيمار نخواهد شد. حوادث و بيماريها مي توانند سبب نابودي زندگي افراد شوند و همچنين مي توانند از طريق كاهش راندمان كاري، آسيب به ماشين آلات، افزايش بهاي بيمه يا الزام شما در پاسخگويي به شكايات قضايي افراد بر روي شغل شما نيز اثر گذار باشند. براي تصميم گيري در مورد اينكه آيا خطر در محيط كار قابل توجه است يا خير و اينكه آيا شما توسط اقدامات پيشگيرانه مفيد و كافي، ميزان خطر پذيري را كاهش داده ايد يا خير، به مسائل زيادي نياز داريد. زمان ارزيابي ريسك بايد تمام اين مسائل را كنترل كنيد. براي مثال جريان برق مي تواند سبب مرگ افراد شود اما در يك محيط كاري اين خطر را مي توان با عايق بندي قسمتهاي فلزي و ايجاد سيستم اتصال زمين مناسب كاهش داد. 2-2- نحوه ارزيابي ريسك در محيط كاري مراحل پنجگانه جهت ارزيابي ريسك عبارتند از: مرحله 1: خطرات موجود را پيدا كنيد. مرحله 2: تشخيص دهيد كه چه كساني و چگونه ممكن است آسيب ببينند. مرحله 3: خطرات را ارزيابي كرده و تعيين كنيد آيا اقدامات احتياطي موجود، كافي است يا نياز به انجام اعمال پيشگيرانه و احتياطي بيشتري است؟ مرحله 4: يافته هاي خودتان را ثبت كنيد. مرحله 5: ارزيابي هاي خودتان را مرور كنيد و در صورت نياز آنها را مورد تجديد نظر و اصلاح قرار دهيد. خودتان را سر در گم نكنيد. عموماً در بخشهاي تجاري، خدمات و صنايع سبك، خطرات كم و ساده اند و كنترل آنها آسان اما لازم است. احتمالاً شما با اين خطرات آشنايي داريد: خطراتي نظير ماشين آلات خطرناك و پلكان معيوب يا ورودي هاي نامطمئن كه ممكن است سبب صدمه به افراد شوند. در اينصورت درخصوص اقدامات احتياطي جهت پيشگيري از صدمه و جراحت تحقيق كنيد. اگر شما صاحب يك مؤسسه كوچك مي باشيد و كاملاً مطمئن هستيد كه اطلاعات كافي از مسائل مربوط به كارتان را داريد مي توانيد عمل ارزيابي را خودتان انجام دهيد. (لازم نيست كه متخصص ايمني و بهداشت باشيد)؛ ولي اگر صاحب مؤسسه بزرگتري هستيد مي توايند از يك كارشناس مسئول و متخصص يا نماينده ايمني و يا مراكز مشاوره ايمني و يا در صورت عدم اطمينان، از مراجع ذيصلاح در اين زمينه كمك بخواهيد. 1٭ خطرات و 2٭ ريسك موجود در محل كار، اجازه هيچ گونه اهمال كاري را به شما نمي دهند. 1-2-2- مرحله 1: جستجوي خطرات اگر شما خودتان عمل ارزيابي ريسك را انجام مي دهيد در محيط كارتان قدم بزنيد و به موارديكه مي توانند موجب آسيب شوند توجه كنيد. از موارد جزئي صرف نظر كنيد و توجه خود را روي خطراتي كه ممكن است منجر به آسيبهاي جدي شود يا روي افراد بيشتري اثر بگذارد، متمركز كنيد. از كارگران يا نمايندگان آنها نظرخواهي كنيد. آنها ممكن است به چيزهايي توجه داشته باشند كه شما در نگاه اول متوجه نشده ايد. همچنين اطلاعات و دستور العمل هاي كارخانه توليد كننده مي تواند در تشخيص خطرات و مشاهده ريسكها در جايگاه واقعي خودشان به شما كمك كند. به اين ترتيب حوادث و بيماريها ثبت مي شوند. 1- خطر: عبارت است از هرچيزي كه سبب آسيب رساندن به افراد شود نظير مواد شيميايي، جريان برق، كار با نردبانها و غيره. 2 - ريسك: احتمال (كم يا زياد) وارد شدن آسيب به افراد توسط خطرات را ريسك مي نامند. 2-2-2- مرحله 2: تعيين اينكه چه كسي و چگونه ممكن است آسيب ببيند. فراموش نكنيد كه افراد زير در معرض خطر بيشتري قرار دارند: الف- كارگران جوان، كارآموزان، مادران باردار و افراديكه بصورت ويژه اي در معرض خطر قرار دارند. ب - كارگران نظافتكار، ارباب رجوع، پيمانكاران، كارگران بخش تعميرات و ساير افراديكه بطور دائم در محيط كار حضور ندارند. ج - افراد عادي و يا كسانيكه در محيط كاري با شما شريكند و ممكن است در اثر فعاليتهاي شما آسيب ببينند. 3-2-2- مرحله 3: ارزيابي اقدامات احتياطي انجام شده. در نظر بگيريد كه چگونه هر خطري ممكن است منجربه آسيب شود. به اين ترتيب مشخص خواهد شد كه اقدامات بيشتري جهت كاهش احتمال ريسك نياز مي باشد يا خير؟ حتي بعد از انجام همه اقدامات احتياطي باز هم برخي از ريسكها ممكن است باقي مانده باشند. شما بايد تعيين كنيد كه ريسكهاي قابل توجه موجود بعد از انجام اعمال احتياطي لازم در چه حدي باقي مي مانند (بالا، پائين يا متوسط). ابتدا بايد از خودتان بپرسيد كه آيا تمام اعمالي را كه مقررات به شما مي گويد انجام داده ايد يا خير؟ براي مثال يكسري مقررات براي جلوگيري از تماس با قسمتهاي خطرناك ماشين آلات وجود دارد. سپس از خودتان سؤال كنيد كه آيا تمام استانداردهاي صنعتي پذيرفته شده را در محيط كارتان اعمال كرده ايد. اما خودتان را تا اين مرحله متوقف نكنيد زيرا طبق قوانين و مقررات موجود، بايد تمام اقدامات اجرائي ممكن را جهت ايمني خود بكار ببنديد. هدف واقعي، انجام اقدامات احتياطي جهت كاهش ريسك هاي موجود مي باشد. پس از تعيين كارهاي لازم جهت اجرا، يك ليست از اين اقدامات تنظيم كنيد و هميشه حق تقدم را به ريسكهايي كه در حد بالا باقي مانده اند و يا ممكن است روي افراد بيشتري اثر بگذارند بدهيد. از خودتان بپرسيد: 1- آيا مي توانم از وجود خطرات خلاص شوم. 2- در غير اينصورت چگونه مي توانم ريسكها را طوري كنترل كنم كه احتمال آسيب ديدن افراد تقريباً غيرممكن شود. براي كنترل ريسكها اصول كلي زير را بكار ببريد: - سعي كنيد انتخابهايي داشته باشيد كه ميزان خطر پذيري كمتري دارند. - از دسترسي به قسمتهاي خطرناك توسط حفاظ گذاري جلوگيري كنيد. - كارتان را طوري سازماندهي كنيد كه ميزان تماس با خطرات كاهش يابد. - افراد را به وسايل حفاظتي مجهز كنيد. - امكانات رفاهي لازم را تهيه كنيد (نظير محلي براي شستشو و حذف آلودگيها و جعبه كمكهاي اوليه). بهبود وضع سلامتي و بهداشت، نياز به هزينه هاي زيادي ندارد. براي مثال قراردادن آينه در سرپيچ هايي كه ديد كافي وجود ندارد و يا استفاده از مواديكه سبب كاهش سرخوردن بر روي پله هاي لغزنده مي شود، همگي اقدامات احتياطي ارزاني هستند. كوتاهي در انجام اين اقدامات احتياطي ساده، ممكن است سبب بروز حادثه و در نتيجه وارد آمدن خسارت زيادي شود. اما اگر كار شما دستخوش تغييرات زيادي شده يا محل كار شما يا كارگرانتان به جاي ديگري منتقل شده چه كارهايي بايد انجام دهيد؟ خطرات مورد انتظار و ريسكهاي حاصل از آنها را شناسايي كنيد. سپس در صورت شناسايي هر نوع ريسك اضافي در زمان انتقال به محل كار جديد اطلاعات لازم را از ساير افراد در اين محل جمع آوري كرده و اقدامات لازم را انجام دهيد. اما اگر محل كارتان بصورت اشتراكي است، چه كارهايي بايد انجام دهيد؟ به ساير كارفرمايان يا كارگران خويش فرمايي كه در محل كار با شما شريكند، راجع به خطرات ناشي از كارتان و اقدامات احتياطي كه در اين خصوص انجام داده ايد توضيح دهيد. همچنين راجع به خطراتي كه متوجه شما و ناشي از كار آنهاست بينديشيد. اما اگر برخي از ريسكها را ارزيابي كرده ايد چه كارهايي بايد انجام دهيد؟ براي مثال اگر شما از مواد شيميايي مضر استفاده مي كنيد و خطرات آنها را بر روي سلامتـي ارزيابـي نموده ايد و اقدامـات احتياطـي لازم را بـراساس مقـررات انجام داده ايد، مي توانيد اين خطرات را كنترل شده تلقي نمائيد. .